بازتولید ساخت سیاسی در پرتو گفتمان زنانگی در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران

بازتولید ساخت سیاسی در پرتو گفتمان زنانگی در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران


بازتولید ساخت سیاسی در پرتو گفتمان زنانگی در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران

 


«امر وانموده» (الگوهای بازنمایی زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد)

نویسنده: آتوسا راوش

ناشر: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان


(این کتاب، اثرِ تقدیر شده در نهمین دوره جایزه کتاب صدیقه دولت آبادی است.)

 

نشر روشنگران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در سال ۸۹ کتاب «امر وانموده» به قلم «آتوسا راوش» را برای اخذ مجوز به وزارت ارشاد فرستاد و پس از دریافت مجوز، آن را چاپ کرد. زمانیکه کتاب آماده‌ی پخش و توزیع در سطح کشور بود، به آن اعلام وصول داده نشد! درنتیجه «امر وانموده» اجازه‌ی توزیع نگرفت و هیچوقت به دست خوانندگانش نرسید!

وزارت ارشاد درباره‌ی علت اینکه چرا به کتابی که مجوزِ چاپ داده‌اند، اعلام وصول ندادند، گفت «امر وانموده» به جای اینکه توسط بررس سیاسی‌شان خوانده شود، اشتباهی توسط بررس دینی خوانده و تایید شده بود!! اشتباهی که منجر به چاپ هزار نسخه کتاب شد! کتابی که به جای اینکه به دست مخاطبان و خوانندگانش برسد، در انبار روشنگران باقی ماند.

متنی که در ادامه می‌خوانید مقاله‌ای درباره‌ی کتاب «امر وانموده» است که توسط «آتوسا راوش» نوشته شده است.

 

مقدمه

حضور مؤثر و برانگیزاننده هر مفهوم در گفتار سیاسی به آن معناست که مفهوم یادشده در زمره ذخایر و سرمایه‌های کلامی در عرصه سیاسی است. به این معنا بررسی مفهوم زنانگی در گفتارهای سیاسی در جامعه امروز ایرانی که موضوع اصلی کتاب است، یک موضوع مهم پژوهش سیاسی به شمار می‌رود. هنگامی که از جایگاه مفهومی یک معنا در گفتار سیاسی سخن به میان می‌آوریم، پیشاپیش مفروض است که معنای یادشده بر مبنای جایگاه‌های گوناگون فاعلان سیاسی در شبکه قدرت سیاسی برساخته شده است. به این معنا فرض پیشینی ما عبارت از آن خواهد بود که اگر ساخت قدرت مدرن ساختی توأم با تنازع و ستیز است، اگر شبکه قدرت سیاسی شبکه‌ای در حال دگرگونی و تغییر است، معانی برساخته شده در قدرت سیاسی نیز کثیر و در حال تنازع و درعین‌حال بر مبنای قواعد ناظر به دگرگونی در ساختار قدرت سیاسی دگرگونیپذیر است. در این کتاب با توجه به مؤلفه‌های فوق، بررسی مقوله زنانگی به‌عنوان یک سرمایه کلامی در گفتار سیاسی در ایران امروز و به‌تبع این گفتار متنوع و متکثر مورد توجه است. گفتارهای گوناگون سیاسی که معانی کثیر و متنوع مقوله‌ی زنانگی را شناسایی و نمایندگی می‌کنند، در این کتاب تابع سه نظم گفتمانی (و یک پادگفتمان جنسیتی) به شرح زیر آورده شده است:

     * زن به‌عنوان سوژه حقوقی
     * 
زن به‌عنوان سوژه ایدئولوژیک
     * 
زن به‌عنوان سوژه شناخت
     * 
زن به‌عنوان سوژه‌ی جنسی شده (پادگفتمان جنسیتی)

هر یک از سه نظم اولیه گفتمانی به زیرمجموعه‌هایی تقسیم می‌شود و هر یک از این مجموعه‌ها نسبت‌های گوناگونی با گفتار مسلط سیاسی به عهده می‌گیرد. برخی در خدمت بازتولید مشروعیت نظم سیاسی و برخی مشروعیت‌زدایی از آن را وجه همت خود قرار داده‌اند؛ اما به‌هرروی در تحلیل نهاییِ این تنوع در گفتار سیاسی ایران، در باب مقوله‌ی زنانگی، نشان داده‌ایم که امر بالنسبه مشترک در میان این نظم‌های گفتاری نادیده انگاشتن زن به مثابه یک جنسیت متفاوت است. به این جهت نشان داده‌ایم که در مقابل این سه گفتمان در حال تنازع گفتمان دیگری نیز در حاشیه گفتارهای سیاسی در باب مقوله زنانگی ظهور پیدا کرده است که تحت عنوان زن به‌عنوان سوژه جنسیتی در پادگفتمانِ جنسی از آن سخن به میان آورده‌ایم.
 

1- الگوهای حقوقی

اولین الگوی بازنمایی زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد در این کتاب الگوهای حقوقی است.

با توجه به دو مفهوم "حق و تکلیف" که پایه و اساس هر بحث حقوقی است، در مطبوعات ایران در دهه هفتاد نیز دو نوع الگو از زن به‌عنوان سوژه‌ی حقوقی قابل استخراج است. الف- الگویی که در آن‌ زن دارای تکلیف است و ب- الگویی که در آن علاوه بر تکلیف از حقوق زن نیز سخن به میان آمده است.

الف- بخش اول از متون حقوقی در مقوله‌ی زنان بر الگوی تکلیف‌مندی زن مبتنی است که روایت‌های سنتی از حقوق زن مهم‌ترین آبشخور آن‌ها است. این دسته از متون که پایه و اساس مبانی حقوق خانواده در ایران قرار گرفته است، الگویی است که در آن زن در آفرینش موجودی تابع مرد است که وجودش در پرتو وجود مرد معنا پیدا می‌کند، در این تفسیر از آنجایی که مردان در آفرینش بر زنان برتری و فضیلتی خدادادی دارند، لذا سرپرستی و قیمومیت زنان به مردان واگذار شده و آنان به‌حسب خرد مردانه‌ی خود، فرمان رانده و زنان نیز می‌باید از آنان اطاعت نمایند، وگرنه به‌عنوان ناشزه (زن نافرمان) مستوجب کیفر حقوقی هستند. ازجمله مهم‌ترین واژگانی که این الگو را در مطبوعات دهه‌ی هفتاد واژگان: اطاعت- ریاست و برتری ذاتی مرد بر زن- ولایت و سرپرستی مرد بر زن- قیمومیت مرد بر زن و ... نمایندگی می‌کنند.

ب- بخش دوم از متون حقوقی که به مقوله‌ی حقوق زن می‌پردازند متونی هستند که در کنار تکالیف مشخص‌شده در فقه سنتی و قوانین خانواده در ایران قائل به حقوقی فراتر و هماهنگ با عرف جامعه‌ی امروزی ایران برای زن هستند. این دسته از متون عمدتاً به آن وجه از تفکر مذهبی در ایران تعلق دارند که معتقدند حکومت دینی و یا به‌طورکلی دین، برای پایداری و بقاء هم در حوزه‌ی دین و هم در حوزه‌ی حکومت دینی ناچار به خوانش قرائت‌های نوین و عرفی در هماهنگی با نیازهای روز جامعه و حکومت از امور دینی است.

قائلین به این نوع گفتمان به بهره‌گیری از روش‌های نوین در قرائت متون قدیمی و دینی برای فهم امروزی از آن‌ها تأکید داشته و خود در تلاش برای دستیابی به قرائت جدید از مفاهیم کهن دست به برخی بازنگری‌ها در این حوزه زده بودند. این دسته از اندیشمندان که اگرچه قبل از انتخابات خرداد سال 1376 در برخی نشریات و حوزه‌های روشنفکری ازجمله حلقه‌ی کیان حضورداشته و دست به ‌کار نقد و بررسی گفتمان مدرن از اندیشه‌ی دینی بودند، لیکن عمدتاً با پیروزی اصلاح‌طلبان در سال 1376 بود که توانستند با بسط و گسترش تئوری‌های مدرن در حوزه‌ی هرمنوتیک در زمینه‌های مختلف ازجمله زنان و حقوق خانواده مباحث نویی را طرح نمایند. گرچه طرح این مباحث تأثیرات مستقیمی بر تعدیل قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان در قانون مدنی و خانواده به همراه نداشت، لیکن فضایی را به وجود آورد که در آن نقدهای جدی به حقوق سنتی زن در قوانین حکومتی مطرح گردید. ازجمله مهمترین واژگانی که این الگو را در مطبوعات دهه‌ی هفتادِ ایران نمایندگی می‌کنند می‌توان به: نظام حقوق زن در جامعه- نظام حقوق زن در خانواده- روح انسانی- قضا- روایت- نور الهی- انذار و ... اشاره کرد.

الف- زن به مثابه سوژه دارای تکلیف (تفاوت در آفرینش)

متونی که الگوی فوق را در اندیشه‌ی سیاسی و فضای اجتماعی ایران نمایندگی می‌کنند، عمدتاً متعلق به طیف محافظه‌کار در اندیشه‌ی سیاسی ایران است. چنانچه اشاره شد در این دسته از متون با توجه به تعریف از آفرینش زن در مبحث شناخت‌شناسی، بحث حق و تکلیف زن در ارتباط با مقوله شناخت مورد تبیین قرار گرفته است. طبق مبانی نظریِ این نوع شناخت از زن و به‌طورکلی از انسان، زن و مرد در آفرینش و خلقت متفاوت می‌باشند. تفاوت در آفرینش عمدتاً با برتری مرد نسبت به زن در خلقت شناخته و تبین می‌گردد. بر اساس این دیدگاه به‌واسطه‌ی تفاوت در آفرینش در چرخش با برتری مردان نسبت به زنان و از آنجایی که زنان در آفرینش بعد از مردان قرار دارند، بنابراین علاوه بر اینکه موجوداتی ضعیف و تابع اند، همواره محتاج سرپرستی و حمایت هستند. وابستگی زنان به مردان به‌عنوان موجوداتی تابعِ هستی مردان، به مردان حق سرپرستی و قیمومیت زنان را واگذار نموده که مردان بنا بر وظیفه‌ی الهی خود عهده‌دار آن هستند. زنان نیز موجوداتی تابع و تحت قیمومیت مردان‌اند که به لحاظ ضعف در خلقت نیازمند حمایت و سرپرستی مردان می‌باشند. اصلی‌ترین متونی که این دسته از الگوها را بازنمایی می‌نماید را می‌توان در نشریه‌ی "پیام زن" که توسط حوزه‌ی علمیه قم از دهه‌ی شصت تا کنون به چاپ می‌رسد را نام برد. الگوهای فکری که نشریه‌ی فوق نمایندگی آن را دارد، عمدتاً الگوهایی است که معتقد به التزام قرائت‌های اولیه از متن قرآن است. این الگو در حوزه‌ی حقوق زن و خانواده بر اجرای احکام مبتنی بر فقه سنتی تأکید دارد.

ب- زن به‌عنوان سوژه‌ی دارای حق

چنانچه اشاره شد الگوی حقوقی به دو زیرالگو تقسیم گردید:

- الگویی که در آن تنها بر بخش مکلف زن آن هم در خانه و به‌عنوان همسر تأکید شده است، در این الگو زنان به لحاظ آفرینش در رتبه‌ی دوم از حیات نسبت به مردان قرار دارند و مردان، قیم، ولی و سرپرست آن‌ها هستند که اطاعت از آنان واجب است و سرپیچی از آن زنان را در زمره‌ی ناشذه (نافرمان) قرار داده و مستوجب کیفر.

- در زیرالگوی بعدی از الگوی حقوقی برای زن دو ساحت حقوقی در دو حوزه در نظر گرفته شده است، حوزه‌ی عمومی که مدخل ورود به بحث آن بر قرآن و آیاتی است که بر تساوی آفرینش انسان‌ها تکیه دارد و به‌تبع آن تساوی در حوزه‌ی حقوق عمومی ازجمله فراگیری علم و یا اشتغال به امر قضاوت که در بخش‌هایی از فقه سنتی تنها مختص مردان فرض شده است و حوزه‌ی بعدی حوزه‌ی خصوصی با مدخلیت و استناد به احادیث و روایات که در آن حقوق زن در پرتو همسر بودن و تابعیت از همسر تعریف می‌شود. اگرچه در این الگو بر استقلال زن در حوزه‌ی عمومی تأکید شده ولیکن درحوزه‌ی خصوصی که به محیط خانه برمی گردد تابعیت مطلق از مرد، حتی در اجازه‌ی خروج از خانه امری غیرقابل مناقشه است. اگرچه این دسته از متون به زعم خود در تلاش هستند تا روایت‌های جدیدی از رابطه زن و مرد در متون سنتی دینی ارائه دهند، لیکن به دلیل عدم توانایی در ایجاد رابطه ای منطقی میان دو حوزه عمومی و خصوصی روابط زن و مرد که به آن قائل هستند و بیان تعاریف دوگانه ازاین دو حوزه عملا قادر به ارائۀ معیارهای قابل اعتماد برای رفع تبعیض حقوقی نسبت به زنان نیستند. 

درمجموع می‌توان گفت متونی که الگوی حقوقی دوم را نمایندگی می‌کنند، دارای مؤلفه‌های زیر هستند:

الف- زنان در این الگوها عمدتاً دارای دو گونه هویت هستند، هویتی به اعتبار زنانگی و هویتی که به اعتبار جامعه دارا هستند. در هویت اول وجوه بازنمایی آنان عمدتاً بر تفاوت با مردان در آفرینش بنا نهاده شده، تفاوتی که بعضاً دربردارنده‌ی برتری و تسلط مردان بر زنان است، در هویت دوم که به نقش اجتماعی آنان بازمی‌گردد متون سنتی‌تر با احتیاط بیشتر عمل کرده و این هویت را به عهده‌ی تفاسیر واگذار کرده و نیروهای پیشروتر این هویت را به اعتبار نقش آنان در تقویت نظام سیاسی حاکم تعریف می‌کنند.

ب- این الگوها در هر دو روایت سنتی و کمتر سنتی‌ترِ آن حوزه‌ی خصوصی را که به خانواده و روابط زناشویی بازمی‌گردد حوزه‌ای کاملاً نابرابر دانسته که در آن مردان حاکمان بلامنازعی‌ هستند که کمترین خللی بر چیرگی آنان بر زنان قابل تصور نیست.

ج- در این الگو زنان عمدتاً به لحاظ آفرینش نسبت به مردان در رتبه‌ی دوم قرار دارند.
 

2- زن به‌عنوان سوژه‌ی سخن ایدئولوژیک

الف- زن آرمانی و ایدئولوژیک

تعبیر زن آرمانی که ما از آن عنوان زن ایدئولوژیک را مستفاد می‌نماییم، عمدتاً ساخته و پرداخته آن دسته از اندیشگان سیاسی است که در آن به مسئله زن در بستر مبارزات و جنبش‌های رهایی‌بخش می‌نگرند. زن ایدئولوژیک، انگاره زنی آگاه و پرسشگر نسبت به مقوله‌های سیاسی و اجتماعی زمان خود است؛ که در زیر سایه یک جمع پنهان با اهداف ایدئولوژیک به سر می‌برد. مارکسیست‌ها این زن را در خدمت مبارزات طبقاتی می‌خواستند و طیف‌های دینی از او برای برقراری جامعه‌ای اسلامی سربازگیری می‌کردند. زن ایدئولوژیک به‌زعم این دسته از متون زنی است که هویت، شأن و شخصیت خود را در قالب‌هایی می‌یابد که مردان ایدئولوگ برای او ریخته و پرداخته‌اند. این زن هم الگوهای مدرن و هم الگوهای سنتی را درهم ریخته است. الگوهای مدرن که او را بزک‌کرده و بی‌اعتنا به امور سیاسی می‌خواست همان‌قدر نفی و تقبیح شده‌اند که الگوهای سنتی که او را حاشیه‌نشینی در خدمت استمرار نسل مردان.

این چهره از زن آرمانی اولین‌بار در نوشته‌های شریعتی قابل پیگیری است دلیل آن نیز این بود که شریعتی در دورانی می‌زیست که چالش بین مناسبات سنت و مدرنیته چنان در عرصه اجتماعی و سیاسی ایران غالب بود که قضاوت درباره تسلط و چیرگی یکی بر دیگری غیرممکن می‌نمود. اگرچه به‌زعم این دسته از متون، حضور زن در عرصه‌های اجتماعی با رنگ و لعاب مدرنیته و زندگی مدرن غربی نقش و نگار یافته اما بخش‌های وسیعی از عرصه‌های خصوصی و فضای روابط انسانی همچنان درگیر سنت‌های نهادینه‌شده در پایه‌های فرهنگی و سیاسی است. شریعتی اما در این میان به‌عنوان نماینده جریان روشنفکر دینی در زمان خود، میان دو شکاف سنت و مدرنیته پلی ایجاد کرد که هم مقاومت سنت را در هم شکست و هم بازارگرمی مدرنیته را کساد کرد. او اردوگاهی استوار ساخت که در آن امکان شگفت‌انگیزترین سربازگیری در عرصه مناسبات سیاسی را فراهم گشت. (غلامرضا کاشی، محمدجواد، زن در کلام سیاسی، تحلیلی از الگوی زن در نگاه شریعتی، زنانش 59.)

الگوی شریعتی زنی است که سنت‌های متحجر قدیم را می‌شنوند و می‌تواند خصوصیات انسانی تازه را انتخاب کند. کسی که تلقیات گذشتگان به‌عنوان نصایح ارثی مرده، سیرش نمی‌کند و شعارهای وارداتی فریبنده به شعفش درنمی‌آورد (مجموع آثار شریعتی ص 507)

آنچه بعدها در نشریات دهه هفتاد درباره زن آرمانی و ایدئولوژیک مشاهده می‌کنیم دقیقاً همین چهره ترسیم‌شده از زن آرمانی توسط شریعتی است.

این دسته از الگوهای بازنمایی زنان عمدتاً در نشریات سنتی‌تر در این دوران با اسوه‌پذیری از زندگی زنان دینی مانند حضرت فاطمه و حضرت زینت و در نشریات مدرن‌تر به بحث درباره سرگردانی زنان میان سنت و مدرنیسم پیوند خورده است.

مجموعه سلسله مقالاتی که در نشریه زن روز با عنوان "دیباچه" و به قلم سردبیر وقت نشریه (مهری سویزی) به نگارش درمی‌آمد، گونه دیگری از همین دست متون است. این مقالات که طی سال‌های هفتادوهفت و هفتادوهشت به چاپ می‌رسید عمدتاً به هدف نقد جریانات فمینیستی در ایران صورت می‌گرفت که در آن دوران با انتشار نشریه "زنان" به سردبیری شهلا شرکت وارد عرصه مطبوعات ایران شده بود، هم‌زمان با این هدف چنانچه اشاره شد به نقد آن دسته از دیدگاه‌های رادیکال سنتی در درون نظام می‌پرداخت که مشروعیت خود را به دلیل تحولات اجتماعی در ایران و در جهان به‌کلی از دست‌ داده و قابل دفاع نبودند، اگرچه همچنان پایه‌ی "حقوق مدنی زنان "را تشکیل می‌دادند.

 نویسندگان متون ارائه‌کننده‌ی زن آرمانی در نشریات ایران الگوهای خود را همواره درکنار نقدهای تند به اندیشه‌های فمینیستی (آن‌گونه که نویسندگان آن مقالات دریافته بودند) ارائه می‌کردند. آنان با ارائه‌ی الگوهای خود در این تلاش بودند تا حضور دیدگاه‌های فمنیستی را در صحنه‌ی اجتماعی ایران به‌زعم خود کم‌رنگ یا بی‌اثر نمایند. در کنار این تلاش، این دسته از متون عمدتاً سعی می‌کردند تا در کنار نقدهای مداوم به دیدگاه‌های فمینیستی با رویکردی عمل‌گرایانه برای مشکلاتی که زنان جامعه با آن دست به گریبان بودند نیز راه‌حل ارائه نمایند. لذا نویسنده مقالات در هر شماره ضمن نقد به دیدگاه‌های فمینیستی به مسائل و آسیب‌های اجتماعی حوزه زنان نیز می‌پرداخت. ازجمله در مقاله (دو نگاه انحرافی به زن در غرب . زن روزش 1719- شهریور 78) که در آن ضمن نقد به دیدگاه‌هایی که به‌زعم نویسنده در آن‌ها طبیعت زن، عاریه‌ای و مخدوش فرض شده است، برای حل مسئله صیانت فرزندان و رعایت بیشتر حق مادران از مسئولان یاری می‌طلبد؛ و یا در مقاله دیگری با نام (اگر زن مظلوم شد) رشد جنبش‌های فمنیسیتی را به چاهی تشبیه کرده که اگرچه زنان از آن بالا کشیده شده‌اند، اما این بالا آمدن، آنان را در مقابل لبه صدها پرتگاه قرار داده است، به اعتقاد نویسنده آنچه را که جنبش‌های فمینیستی به دست آورده در مقابل آنچه از دست داده‌اند بسیار اندک است. در همین نوشتار پس از نقدهای تند و تیز به جنبش‌های فمینیستی، به سراغ جامعه ایرانی آمده و به تعبیر خود واقعیت‌های تلخ طلاق و همسر آزاری را (بدون ذکر نقش عوامل حقوقی و سیاسی) به نقد کشیده است.

درمجموع با توجه به جانب‌گیری‌های دوگانه در این دسته از متون (نفی جنبش‌های فمینیستی از یک طرف و توجه به معضلات و مشکلاتی که زنان جامعه با آن دست به گریبان‌اند از سوی دیگر) زن آرمانی در این الگو، زنی است که اگرچه در فشار انواع ظلم‌ها، آزار و اذیت‌های جنسی قرار دارد و از امتیازات حقوقی که مردان در رابطه زناشویی از آن برخوردارند محروم است و یا در بازار کار از دستمزدهای پایین و فرصت‌های کمتر رنج می‌برد، اما زنی است که از تمامی شعارهای فمینیستی برآمده از اندیشه‌ها و واژگان سیاسی غرب بیزار است و برای دستیابی به حقوق از دست رفته‌ی خود بدون خروج از حد تعیین‌شده در الگوهای مطلوب، تلاش می‌کند. درواقع زن آرمانی، زنی است پرهیزکار، باتقوا، باحیا، با حجب، صبور، بردبار، کم‌توقع، خادم همسر و فرزندان که البته در معرض برخی فشارهای فرهنگی و اجتماعی نیز قرار دارد که باید در چارچوب همین ویژگی‌ها درصدد تخفیف آن‌ها برآید و وظایفی را که برایش مقدر کرده‌اند به خوبی به انجام رساند تا مصداق آن الگوها قرار گیرد. واژگان: هادی- اسوه- مطلوب- بالندگی- الگو- حماسی- اساطیری- منزلت انسانی و ... ازجمله واژگانِ محوری در این دسته از متون در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران است.

ب- زن به‌عنوان شهروند دارای هویتی مستقل و نه عارضی

دومین الگوی زیرمجموعه‌ی الگوی زن به‌عنوان سوژه‌ی ایدئولوژیک الگوی زن به‌عنوان شهروند با هویت مستقل است. این الگو بر تعریف از زن به اعتبار مفهوم شهروندی و نه وجودی تابع تأکید دارد، مفهومی که در آن زنان نه به‌عنوان همسر، مادر یا سرباز نظام بلکه به اعتبار مفاهیم مدرن از شهروندی تعریف می‌گردد.

به اعتبار این الگو زن در گفتمان سیاسی ایران عمدتاً به‌عنوان موجودی تابع، فرمان‌بردار تعریف شده است که با حاشیه قرار گرفتن در نظم‌های اجتماعی و سیاسی، هویتی تبعی یافته است که این هویت اساساً عارضی است. الگوی شهروندی تلاش دارد تا زن را در گستره‌ی وجودی فردیت آن دیده و تعریف نماید و او را از خلال توانمندی‌ها و نقش اجتماعی که داراست بازنمایی کند. ازجمله واژگان محوریِ به کار رفته در این دسته از متون می‌توان به: شهروند- حقوق شهروندی- هویت مستقل- اصلاحات- نفی جنسیت و ... اشاره کرد.
 

3- زن به‌عنوان سوژه‌ی شناخت

سومین الگویی که نشریات دهه‌ی هفتاد از زن، بازنمایی نموده‌اند به‌زعم این کتاب الگوی زن به‌عنوان سوژه‌ی شناخت است. این الگو نیز خود از دو زیرمجموعه تشکیل یافته است:

الف- روایت محافظه‌کارانه از شناخت زن

این دسته از الگوهای گفتمانی در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران بخشی از روشنفکران دینی را با دیدگاه‌های محافظه‌کارانه در موضوع زنان نمایندگی می‌کنند. این الگو به‌تبع سنت فکری روشنفکری دینی میان دو دغدغه‌ی فکری سنت و مدرنیسم در تعارض است. این طیف فکری که در عقبه‌ی تاریخی خود وابستگی به بخشی از سنت‌های مذهبی را دارد، به دنبال گشایش افق‌های جدید در اندیشه‌ی دینی است. به‌تبع این بینش جریان روشنفکری دینی در موضوع زنان نیز دارای دیدگاه‌های دوگانه بین جریان سنت و مدرنیسم در کش‌وقوس است. این دسته از متون ضمن اعتقاد به برداشت‌های عصری و تاریخی از زن همچنان به تعابیر زیست‌شناختی در تفسیر از مقوله‌ی زنانگی تأکید دارد، در این میان تابو اِنگاری جنسیت زن از تبعات چنین بینشی است. واژگانی مانند: تفاوت زیستی- سیستم‌های زیست‌شناسی- شرع- جامعه و ... ازجمله واژگانِ این دسته از متون در نشریات دهه‌ی هفتادِ ایران است.

ب- روایت رادیکال از شناخت زن

این دسته از متون به‌زعم نویسنده ضمن ایجاد مرزبندی روشن با سنت و تعابیر دوگانه از زن با التزام به رویکردهای هرمنوتیکی در مقوله شناخت زن، تقسیم‌بندی‌های رایج از دوگانه‌سازی‌های مقوله‌ی زنانگی و مردانگی را رد کرده و قائل به شناختِ زن در پرتو تعابیر عصری و عرفی بدون هیچ پیش‌شرطی است. از ویژگی این دسته از متون تکیه بر وجود نابرابری‌ها بین زن و مرد و توصیه به درک منطق و مفهوم عدالت در هر عصر و دوره برای رفع این نابرابری‌ها است. واژگان: فقه پویا- فقیه پویا- عصری- عرفی- دنیایی- منطقه‌ای- امضائی- مبانی پویا و ... ازجمله واژگانی هستند که در نشریات دهه‌ی هفتاد ایران، این الگو را نمایندگی می‌کنند.
 

4- الگوی پادگفتمان جنسیتی

آخرین الگوی بازنمایی زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد به الگوی زن به‌عنوان سوژه‌ی جنسی‌شده اشاره دارد. از آنجایی‌که مقوله‌ی جنسیت در گفتمان نشریات دهه‌ی هفتاد به‌زعم این کتاب پیچیده شده در هاله‌ای از رازآلودگی و ممنوعیت گناه‌آلود قرار دارد و سایر الگوهای مطرح‌شده از نزدیک شدن و پرداختن به آن شدیداً پرهیز داشته و به‌جز گفتمان سنتی که به تابعیت جنسی مرد از زن اشاره دارد، سایر الگوها از پرداختن به گفتمان جنسی زن پرهیز دارند. نکته‌ی اصلی در این گفتمان این است که هر چه به روایت‌های مدرن از زنان نزدیک می‌شویم بدن‌زدودگی، وجهی آشکارتر یافته است. تأکید بر عنصر بدن‌زدودگی و به حاشیه راندن جنسیت زن در گفتمان‌های رایج باعث گردید تا پادگفتمان جنسیتی درنتیجه‌ی عنصر طرد پدید آید. به اعتبار نظریه‌ی فوکو جنسیت سرکوب‌شده و یا به انقیاد درآمده در عین طرد به شدت تمایل به تکثیر دارد. در الگوهای گفتمانی اشاره‌شده عنصر طرد به شکل پادگفتمانی جنسیتی ظهور گردید که نمود آن در سایت‌های پورنوی فارسی‌زبان و نیز نشریات زرد قابل بررسی و مشاهده است. در نشریات زرد عمدتاً شاهد چاپ تصاویر آرایش‌شده و کاملاً جنسی‌شده از دختران و کودکان کم‌سن و سال هستیم که به شدت تداعی‌گر چهره‌های زنانه‌ای هستند که چاپ آنان در نشریات رسمی و نیز رسانه‌ی ملی با عنصر منع و سانسور روبرو است.

خلاصه‌ی بحث

با توجه به هدف کتاب در بازنمایی الگوهای ترسیمی از زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد، چهار نظم و یا الگوی گفتمانی در حوزه‌ی زنان به‌زعم این کتاب در نشریات آن دوران قابل استخراج و تحلیل است. این چهار الگو یا نظم گفتمانی هر کدام بخشی از جریانات فکری و سیاسی عصر و زمان خود را در مبحث و مقوله‌ی زنان نمایندگی می‌کنند.

مباحث سنتی این جریانات که عمدتاً حامل تفکرات مذهبی و دینی در خصوص زن و حقوق زن هستند، به دو بخش سنتی رادیکال و سنتی میانه‌رو قابل تفکیک است. آن دسته از متونی که این تفکر و جریان فکری را نمایندگی می‌کنند عمدتاً قائل به فضیلت و برتری مردان نسبت به زنان و تبعیت زن از مرد می‌باشند، با این تفاوت که بخش سنتی- رادیکال این دسته از جریانات فکری، خواهان تبعیتِ مطلق زن از مرد در حوزه‌ی خصوصی و عمومی و بخش میانه‌روتر جریانات فکری سنتی– مذهبی قائل به برابری دو جنس تنها در حوزه‌ی عمومی می‌باشند. تفکیک حقوق زن به حوزه‌ی عمومی و خصوصی عمدتاً از ابتکارات این دسته از جریانات فکری مذهبی است. البته این تفکیک در حالی در این دسته از متون پایه و اساس بحث در حقوق زنان و به‌طورکلی موضوع زن است که هیچ‌گاه رابطه‌ی منطقی و عملی بین این دو حوزه مشخص و تدقیق نمی‌گردد. بدین معنی که این دسته از متون موقعیت حقوقی و بعضاً اجتماعی زنانی را که مجبورند در حوزه‌ی خصوصی موجوداتی تابع همسران خود باشند اما در حوزه‌ی عمومی می‌توانند با آنان برابری نمایند مشخص و تعریف نمی‌نمایند.

نظم گفتمانی دیگری که به‌زعم این کتاب نمایانگر بخش دیگری از الگوهای ارائه‌شده از زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد است متعلق به جریانات فکری آن دسته از نواندیشی دینی است که عمدتاً بعد از پیروزی اصلاح‌طلبان در انتخابات سال 1376 در ایران شکل گرفتند. این نظم گفتمانی قائل به نگرش به مقوله‌ی زنان از زاویه‌ی عرف و نه شرع است. این دسته از متون که عمدتاً در نشریاتی مانند نشریه‌ی "زنان" به بحث در مقوله‌ی زن پرداختند، با توجه به تحولاتی که در نواندیشی دینی مطرح است، خواهان بازنگری به بحث زنان از این زاویه بودند.

و در آخر پادگفتمان جنسیتی در مقوله‌ی زنان قرار دارد که به‌زعم این کتاب سایه‌ی آن بر تمامی نظم‌های گفتمانی استخراج‌شده در حوزه‌ی زنان در نشریات دهه‌ی هفتاد قابل پیگیری است. بدین معنی که جنسیت و زنانگی که تمامی گفتمان‌های رایج و رسمی، سعی در حذف و یا نادیده گرفتن آن داشته‌اند، در نشریات زرد از طریق استفاده از الگوهای جنسیت زده‌ی دختران نابالغ که مجاز به چاپ عکس آنان بدون حجاب می‌باشند به خوبی قابل مشاهده است.       

 

 


نویسنده : آتوسا راوش
بازدید : 1093



نظر کاربران :


نظر شما در باره این خبر :



اخبار مرتبط :

«يادواره‌ی هايپيشيا» منتشر شد 
مجموعه روایت «درختان در مهتاب هم می‌رویند» نوشته‌ی نوذر اسمعیلی منتشر شد 
«ژاک و اربابش» تجدید چاپ شد 
«کتابِ خنده و فراموشی» تجدید چاپ شد 
معرفی کتاب «مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» با حضور علی باغدار دلگشا، نویسنده‌ی کتاب 
رمان «سلاخ‌خانه‌ی شماره‌ی پنج» تجدید چاپ شد 
بخشی از فیلمنامه‌ی «سفر به شب» نوشته‌ی بهرام بیضایی 
سعید سلطانی طارمی: «سَریه یک حماسه است» 
یادداشت نرجس خدایی، نویسنده‌ی مجموعه داستان «فهرست ترس‌ها» 
بخشی از نمایشنامه‌ی «مجلس ضربت زدن» نوشته‌ی بهرام بیضایی 
بخشی از متنِ پشت جلد کتابِ «شناخت هویت زن ایرانی» نوشته‌ی شهلا لاهیجی، به همراه سروده‌ای از سعید سلطانی طارمی درباره‌ی ایران، سرزمینِ ما 
کتاب‌های پرفروش انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران 
شهلا لاهیجی: «در غرفه‌ی روشنگران از کیسه پلاستیک برای حمل کتاب‌ها خبری نیست...» - (ویدیو) 
یک دقیقه در غرفه‌ی روشنگران- (ویدیو) 
شناخت هويت زن ايرانی در كتابفروشی‌ها 
معرفی کتاب‌های جدید روشنگران 
معرفی کتاب‌های جدید روشنگران 
شهلا لاهیجی: «امسال در غرفه‌ی روشنگران، سال پوزش از زمین و آسمان است» 
مراسم رونمایی از تازه‌های نشر روشنگران در نمایشگاه کتاب 
شهلا لاهیجی: «هیچ‌وقت جا نزده‌ام» 
فهرست کتاب‌های نشر روشنگران در نمایشگاه کتاب 1398 
زهرا امینی: «وَنِسا و ویرجینیا» رمانی حول محور زندگی «ویرجینیا وولف» 
«چیستی فمینیسم» تجدید چاپ شد 
«عقده‌‌ی سیندرلا» تجدید چاپ شد 
اولین رمانِ سعید سلطانی طارمی با عنوان سَریه [زن پیر رها شده در کوهستان] منتشر شد 
نشر روشنگران در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، فروشِ کتاب دارد 
سال نو مبارک 
رمان «داستان پسرم» بعد از 24 سال دوباره اجازه‌ی انتشار گرفت 
یادداشت شهلا لاهیجی به مناسبت روز جهانی زن (8 مارس) 
رمان «وَنسا و ويرجينيا» نوشته‌ي سوزان سلرز با ترجمه‌ي زهرا اميني منتشر شد 
مجموعه داستان «فهرست ترس‌ها» به قلم نرجس خدایی منتشر شد 
نقد و بررسی کتاب «تخم پوچ» در موسسه فانوس ادب البرز 
اندکی با زندگی مهتاب... 
یادداشتی از زیبا لاهیجی، مدیر نشر «دامون» به انگیزه‌ی انتشار دو اثر تازه 
كابوس يك تولد 
«شوق لبخند، برق آینه و یک استکان چای زعفرانی» به قلم نوذر اسمعیلی منتشر شد 
دو اثرِ جدید توسط نشر «دامون» منتشر شد 
مجموعه داستان «زندگی مهتاب» به قلم ابوالفضل مجیدیان منتشر شد 
یلدا مبارک... 
کتاب «مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» در یازدهمین «جشنواره ملی حرکت» حائز رتبه اول کشوری گردید 
پیام تسلیت 
نقد و بررسی رمان «تخم پوچ» در کانون داستان ملل 
نشست معرفی کتاب «شناخت هویت زن ایرانی ۲» در کتابخانه فرهنگسرای شفق 
پیام تبریک شهلا لاهیجی به مناسبت 8 مارس؛ روز جهانی زن 
یادداشتی از دکتر نادر نظری به انگیزه‌ی حضور در مراسم رونمایی از تازه‌های نشر روشنگران 
اقتصاد نشر در حال فروپاشی است 
کتاب «نشریات ویژه زنان» تجدید چاپ شد  
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- زنان ایران برای ورود به عرصه رقابت های انتخاباتی آماده می شوند 
محمدرضا مرزوقی: «با خبرنگاران دوست نشو، می‌شوی دل نبند و دل می‌بندی به عاقبتش بیندیش» 
آژیدهاک؛ شکوه گر از روزگار...  
چرا در نمایشگاه کتاب شرکت نکردیم!! 
لاهیچی: «یا نان نیست یا دندان»! 
گزارش از نشست «معرفی و نقد کتاب شناخت هویت زن ایرانی» 
«مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» منتشر شد 
مکتوبات خیالی (اسنادی از گفتمان سیاسی عصر مشروطه) منتشر شد 
یادداشت اختصاصی علی باغدار دلگشا 
«پدران و پسران از هم پاشيده» منتشر شد 
گزارشِ مراسم رونمایی از کتاب «تخم پوچ» در دفتر سینمای جوان کرمانشاه 
انتشارات روشنگران در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور دارد اما فروشِ کتاب ندارد! 
پیشنهاد نوروزی عصمت عباسی: رمان «در جستجوی فرخنده» 
جلد دوم کتاب «شناخت هویت زن ایرانی» منتشر شد 
سه عنوان کتاب از انتشارات روشنگران با 40 درصد تخفیف در طرحِ اپلیکیشن طاقچه 
اثری عاشقانه در بطن ماجراهای سیاسی 
پرفروش‌های نشر روشنگران در دی‌ماه 1396 
آب شرمنده‌ی آتش شد 
کتاب‌های پرفروش نشر روشنگران در مهرماه 1396 
مراسم رونمایی و روخوانی از کتاب «بعد پنجم- پیش از گذشته» 
«عَشَقه» رحمانیان به کتابفروشی‌ها رسید 
بيضايي و كوندرا همچنان پرطرفدار هستند 
اوتیسم در رمانی با چاشنی عشق، مهاجرت و تنهایی 
گزارشی از مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در تئاترشهر 
محمد رحمانیان در مراسم رونمایی از تازه‌های نشر روشنگران سخنرانی خواهد کرد 
رونمایی از تازه‌های انتشارات روشنگران در تالار مشاهیر مجموعه‌ی تئاترشهر 
شهلا لاهیجی: «مطمئن هستم شما نیز «متولد شانزده آگوست»؛ جدیدترین اثر سپیده محمدیان را به جد دوست خواهید داشت.» 
پرفروش‌های نشر روشنگران در تیرماه 1396 
اجراي قانون اساسي، مهم‌ترين خواسته ما است 
یادداشتی از شهلا لاهیجی درباره‌ی رمان «پشت حصار» 
بخشی از رمان «سه نقطه در رویا» نوشته‌ی سهیلا مهاجر ایروانی 
بخشی از رمان «بن‌بست خاله رُزا» نوشته‌ی علیرضا مجابی 
سهیلا مهاجر ایروانی: «سه نقطه در رویا؛ قصه‌ی سه زن از سه گوشه‌ی متفاوت دنیا و با یک نقطه اشتراک...» 
علیرضا مجابی از رمان «بن‌بست خاله رُزا» می‌گوید... 
یادداشتی از ف-نوری؛ نویسنده‌ی رمان «بُعد پنجم پیش از گذشته» 
انتشار رمانِ «بُعد پنجم پیش از گذشته» به زبان آلمانی 
پیام تسلیت انتشارات روشنگران در پی درگذشت مریم میرزاخانی 
کتاب‌هایی برای شنیدن 
نگاهی به تازه‌ترین کتاب‌های صوتی نشر روشنگران 
«درباره‌ی آزادي» و «لاك نقره‌اي» را بشنويد! 
رمان «متولد 16 آگوست» به قلم سپیده محمدیان منتشر شد 
پیام تسلیت انتشارات روشنگران در پی وقوع حوادث تروریستی در تهران 
شهلا لاهیجی: «بالاخره بخت با ما یار شد...» 
معرفی کتاب «دیگری» در خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) 
«عشقهای خنده‌دار» میلان کوندرا به چاپ پانزدهم رسید 
بخشی از کتاب صوتی «لاک نقره‌ای» 
مجموعه داستان کوتاه «لاک نقره‌ای» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
بخشی از کتاب صوتی «درباره‌ی آزادی» 
کتاب «درباره‌ی آزادی» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
رمانی اجتماعی بعد از سال‌ها از محاق در آمد 
کتاب‌های تازه نشر روشنگران از بیضایی تا یک کتاب انتخاباتی 
متن تکذیبیه‌ی شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان 
پیام تبریک شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری 
بنفشه حجازی: «رای دادن، حفظ آخرین سنگرِ جمهوری‌ست.» 
می‌گویم دوباره روحانی... 
من فارغ از شور انتخاباتى كه وجود دارد به آقاى روحانى راى خواهم داد 
در انتخابات شرکت می‌کنم و به حسن روحانی رای مشروط می‌دهم 
به روحانی رای می‌دهم 
به حسن روحانی رای می‌دهم 
ما رای می‌دهیم تا آرامش ادامه یابد 
کتاب «شوخی» میلان کوندرا به چاپ شانزدهم رسید 
شهلا لاهیجی از «روایت حوا و خوشه‌ی گندم» می‌گوید... 
«سفر به شب» بهرام بیضایی پرفروش‌ترین کتابِ روشنگران در نمایشگاه کتاب 
معرفی رمان «از روزهای اخگر و زنگار» 
اگر نمی‌توانید در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور داشته باشید... 
آخرین اخبار سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سایت و کانال نشر روشنگران 
نشر روشنگران در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران 
«عقده‌ی سیندرلا» به چاپ سوم رسید 
کتاب «جنسیت و فلسفه سیاسی انتخابات» منتشر شد 
رمان «از روزهای اخگر و زنگار» منتشر شد 
کتاب «درام کودک با استعداد بودن» منتشر شد 
فیلمنامه‌ی «سفر به شب» بهرام بیضایی به زودی منتشر می‌شود... 
پیام تبریک مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «گفتمان زنانه» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تحلیلی بر بازتاب اسطوره در سینمای بهرام بیضایی» 
بخشی از رمان «در جستجوی فرخنده» با صدای نویسنده 
معرفی کتاب «حلقه- نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» با صدای نویسنده 
شهلا لاهیجی: «چشم به راهِ دولتِ کلید و امید می‌مانیم» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «نامه‌های زنان ایرانی» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی مجموعه داستان «او می‌برد» 
علیرضا مجابی از رمان «در جستجوی فرخنده» گفت... 
یادداشت اختصاصی مترجم کتاب «مکبث» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی‌نویس-بلعمی تا جوینی-» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی رمان «بعد پنجم- پیش از گذشته» 
معرفیِ کتاب «دیگری» توسط شهلا لاهیجی 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی رمان «پشت حصار» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
یادداشت اختصاصی رامین مستقیم؛ مترجمِ کتاب «حقوق انسان» 
گزارشی از مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران در سال 95 
گزارش تصویری 
مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران 
کتاب «تیغ و سنت» نوشته‌ی رایحه مظفریان منتشر شد 
یادداشت نوذر اسمعیلی به انگیزه‌ی انتشار مجموعه داستان «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
کتاب «خاش و گلبرگ‌های خشخاش» منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
زن، صلح، محیط زیست، جامعه مدنی 
مراسم آغاز به کار و اعلام موجودیت كانون عالی زنان و توسعه پايدار ايران همراه با رونمایی از کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
یادداشت علیرضا مجابی؛ نویسنده رمان «در جستجوی فرخنده» 
رمان «در جستجوی فرخنده» منتشر شد 
بالاخره یکی باید بایستد ... 
بچه‌های «پشت حصار» ... 
رمان «پشت حصار» منتشر شد 
رمان «در جستجوی فرخنده» به زودی منتشر می شود... 
«روانشناسی توده ها» تجدیدچاپ شد 
«مهمانی خداحافظی» میلان کوندرا به چاپ هشتم رسید 
کانال رسمی انتشارات روشنگران در تلگرام 
مکبثِ منظوم 
ترجمه‌ی منظوم «مکبث» منتشر شد- همزمان با چهارصدمین سالگرد درگذشت ویلیام شکسپیر 
منوچهر انور: « گفتار در نمایش باید کمی بی‌ادبی باشد، نه ادبی» 
زنِ ایرانی و اجتماعی شدن در عصر مشروطه 
«نامه‌های زنان ایرانی» منتشر شد 
قصه‌گویی برای کتابداران 
برای آنهایی که جهان را تنها در چهار بُعد نمی‌بینند! 
رمان «بُعد پنجم- پیش از گذشته» منتشر شد 
کتاب «جامعه‌شناسی خانواده» تجدیدچاپ شد 
ویرایش جدید کتاب «ادبیات کودکان و نوجوانان» منتشر شد 
دیدار با «دیگری» 
کتاب «دیگری» منتشر شد 
کتاب «بررسی روان‌شناختی خودکامگی» تجدیدچاپ شد 
در دفاع ازجهان‌نو 
معرفی کتاب های پرفروشِ انتشارات روشنگران در ماه گذشته 
یادداشتی از شهلا لاهیجی به انگیزه‌ی انتشار ترجمه‌ی انگلیسی نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» 
یادداشتی از بهرام بیضایی برای منوچهر انور 
نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» به زبان انگلیسی ترجمه شد 
چرا حقوقِ انسان؟ 
سمانه امیری و «کمی آن طرفتر»... 
بنفشه حجازی: «جنازه‌ی کتاب بر دستمان مانده!» 
 
کتاب «حلقه»-«نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» منتشر شد 
مریم افشار: اسطوره دنیایی اسرارآمیز است... 
«پیام فوری از مادر زمین» : مادر زمین به کمک شما نیازمند است!! 
اول زیارت اهل قبور، بعد زیارت اهل کتاب 
کتاب «خیلی خوشبختم خانوم صادقی» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
اطلاع از آخرین اخبار و فیلم و عکس های نمایشگاه بین المللی کتاب تهران 
انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در نمایشگاه کتاب 
هدف از برگزاری نمایشگاه، صرفا فروش کتاب نیست! 
شهرو خبر کن خبر کن بگو... 
یادداشتی از شقایق فیروزی؛ نویسنده مجموعه داستان های کوتاه «او می برد» 
مجموعه داستان کوتاه «او می برد» توسط انتشارات روشنگران منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «تغییرات اجتماعی از نگاه مورخان پارسی نویس: بلعمی تا جوینی»  
کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی نویس-بلعمی تا جوینی-» منتشر شد 
کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» منتشر شد 
پرچمداری زنان ایران در زمینه تحقق اهداف سند توسعه هزاره  
جامعه شناسی، عینیت و جنسیت  
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- رونمایی از طرح تغییر چهره مردانه مجلس 
کتابی با فصل های متفاوت نسبت به آثار فلسفی- با تماشای تلویزیون هم می توانید فیلسوف شوید 
تجربه نوشتن از بهرام بيضايی 
گفتگوی خبرگزاری کتاب ایران با «مریم افشار»  
یادداشتی از دکتر علی سراج در ارتباط با کتاب «گفتمان زنانه» 
کتاب «تحليلي بر بازتاب اسطوره در سينماي بهرام بيضايي» منتشر شد  
«گفتمان زنانه»؛ تازه‌ترین اثر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان بر پیشخوان کتابفروشی‌ها  
پرینوش صنیعی: سکوت رسانه ها بهتر از ایجاد مشکلات پیش بینی نشده است! 
یادداشت عصمت عباسی به انگیزه صوتی کردن کتاب «اگر بودی میگفتی...» 
تب نمایشگاه کتاب- یادداشت شهلا لاهیجی منتشر شده در روزنامه آرمان 
یادداشت همایون عالمی؛ نویسنده کتاب «سایه های نور» 
انتشار شش داستان از کتاب منتشر نشده «علیرضا محمودی ایرانمهر» 
خودمان را باور کنیم و به خودمان اعتماد داشته باشیم  
«ميلان كوندرا» به قرباني شدن انسان در جوامع توتاليته مي‌پردازد  
شهلا لاهیجی: «با حذف نام بیضایی نمی توانند او را از دنیای هنر حذف کنند!» 
بوطیقای فضا بیانگر مفهوم متفاوتی از فضا و سکونت  
طاهره صدیقیان: «هیچ عشقی ارزش تحمل خشونت را ندارد!» 
سلطانی: خودشان به خودشان جایزه می دهند!  
علیرضا زندی: «ژانر وحشت در ادبیات ایران مهجور مانده» 
بهرام بیضایی: «امیدوارم اشتباه بزرگی نکرده باشم» !  
محدودیت فضای سالن روشنگران را بر ما ببخشید....  
«چهلم»؛ کتاب برگزیده روشنگران در سال 89  
«ستون های زمین» منتشر می شود  
حلقه کتابخوانی صلح 
۸ مارس؛ روز جهانی زن بر تمام مردم دنیا فرخنده باد 
معرفیِ کتاب «تیغ و سنت» با صدای نویسنده 
سنگ‌ها به پرواز درمی‌آیند 
گزارش تصویری از مراسم آغاز به کار «کانون عالی زنان و توسعه پایدار ایران» به همراه رونمایی از کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
نمی توان با انتخابات قهر کرد 
جنسیت، قدرت و سازمان اجتماعی 
جنسیت، تکثرگرائی و انتخابات 
جنسیت، تحزب و تمامیت خواهی 
جنسیت و انتخابات ملی 
استمداد زنان ایرانی از رهبر انقلاب برای تجدید رسیدگی به صلاحیت نامزدهای انتخاباتی 
جنسیت، دمکراسی و انتخابات 
جنسیت و مقتضیات انتخابات دمکراتیک  
جنسیت، تجربه مشارکت و جهان بینی سیاسی  
جنسیت، اگزیستانسیالیسم و انتخابات  
شهلا لاهیجی: شورای نگهبان صلاحیت کاندیداهای زن را تایید کند 
جنسیت و همبرابری در انتخابات (یادداشتی اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
یادداشت اختصاصی از پروین پناهی؛ به انگیزه انتشار کتاب «نقد تطبیقی اضطراب در اشعار فروغ فرخ زاد و غادة السمان»  
جنسیت، همدلی و شایسته سالاری 
جنسیت و انتخابات آزاد (یادداشت اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
جنسیت و اقتدار انتخاباتی 
گام بلند زنان برای تحقق سند چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران  
جنسیت، انتخابات و نفی خودکامگی 
تا بهارستان راهی نیست  
نفوذ زنان بر انتخابات 
زنان و مجلس آینده  
جنسیت، خصومت و انتخابات (یادداشتی اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
کتابخانه زنان به نقل از مجله زنان 

تماس با ما

بازدید امروز : 706
بازدید دیروز : 3432
بازدید ماه جاری : 58424
کل بازدید ها : 2109190
 

کاربران آنلاین :  2
 

  تلفن دفتر فروش : 88723936 - 88722665
  نمابر : 88722665 
  ایمیل : roshangaran68@gmail.com 
  آدرس : خیابان یوسف آباد میدان فرهنگ – خیابان 33 – نبش آماج – شماره 21- واحد 3

کلیه حقوق این سایت متعلق به انتشارات روشنگران می باشد.